سخن روز

امیرالمومنین امام علي (ع) :

درانتظارفرج باشید واز رحمت وکارگشایی خدا ناامید نشوید، زیرا بهترین اعمال در نزد خدای بزرگ انتظار فرج است.

 

تاریخ انتشار: 29 اسفند, 1393 - 08:00

آیت الله نجم الدین طبسی:
روایات مختلفی درباره ی روز قیام حضرت مهدی (عج) وجود دارد. در برخی، از نوروز به عنوان روز آغاز قیام ذکر کرده است. در تعدادی از روایات روز شنبه و در تعدادی دیگر، جمعه، روز قیام تعیین شده است. در هم زمانی نوروز، با عاشورا اشکالی به نظر نمی رسد؛ زیرا نوروز طبق سال شمسی و عاشورا بر اساس سال قمری محاسبه می شود و یکی شدن این دو امکان پذیر است و هم زمانی این دو روز با جمعه یا شنبه نیز می توان این دسته از روایات را نیز توجیه کرد؛ زیرا اگر سند این روایات صحیح باشد، در این صورت احادیثی که جمعه را روز ظهور حضرت، تعیین کرده است، بر روز قیام و ظهور حمل می شود و روایاتی که شنبه را روز قیام می داند، بر استقرار و تثبیت نظام الهی و نابودی مخالفان تفسیر شود.
باید توجه داشت که روایاتی که شنبه را روز قیام می داند، از نظر سند مورد تأمل است؛ ولی روایاتی که جمعه را ذکر کرده است، از این نظر ایرادی ندارد.
اینک به روایاتی در این باره توجه فرمایید:
امام صادق(ع) می فرماید: «قائم ما اهل بیت، در روز جمعه ظهور می کند».(1)
امام باقر(ع) می فرماید: «گویا حضرت قائم  را می بینم که در روز عاشورا، روز شنبه، میان رکن و مقام ایستاده و جبرئیل نیز جلوی حضرتش ایستاده است و مردم را به بیعت با او فرا می خواند».(2)
امام باقر(ع) می فرماید: «حضرت قائم(ع) روز شنبه که روز عاشوراست، قیام می کند؛ روزی که امام حسین(ع) شهیدشد».(3) نیز آن حضرت می فرماید: «آیا می دانید که این روزعاشوراـ چه روزی است؟ همان روزی است که خداوند توبه ی آدم و حوا را پذیرفت؛ روزی است که خداوند دریا را برای بنی اسرائیل شکافت و فرعون و پیروانش را غرق کرد و موسی بر فرعون پیروز شده؛ روزی است که ابراهیم(ع) متولد شد؛ روزی است که خداوند توبه ی قوم یونس را پذیرفت؛ روز تولد حضرت عیسی است و روزی است که حضرت قائم در آن روز قیام می کند».(4)
روایت دیگری نیز به همین مضمون از امام باقر(ع)(5) نقل شده است؛ ولی در این روایت وثاقت ابن بطائنی که در سلسله سند آن است، مورد بحث است.
امام صادق(ع) می فرماید: «در شب بیست و سوم، به نام حضرت مهدی(عج) ندا داده می شود و در روز عاشورا، روز شهادت حسین بن علی(ع)، قیام می کند».(6)
هم چنین آن حضرت می فرماید: «روز نوروز همان روزی است که قائم ما اهل بیت در آن روز ظهور می کند».(7)
الف) اعلان ظهور
ظهور حضرت مهدی(ع)، ابتدا به وسیله ی منادی آسمانی اعلام می گردد، آن گاه حضرت در حالی که پشت به کعبه داده است، با دعوت به حق، ظهور خود را اعلام می کند.
امیر مؤمنان(ع) می فرماید: «هنگامی که منادی از آسمان ندا می دهد: حق از آن آل محمد است، شما اگر طالب هدایت و سعادت هستید، به دامان آل محمد(ص) چنگ زنید، حضرت مهدی(عج) ظهور می کند».(8)
نیز امام باقر(ع) در این زمینه می فرماید: «حضرت مهدی(عج) در مکه به هنگام نماز عشا ظهور می کند؛ در حالی که پرچم و پیراهن و شمشیر پیامبر(ص) را همراه دارد و چون نماز عشا را خواند، فریاد بر می آورد: ای مردم! شما را به ذکر خدا و به ایستادنتان در برابر خدا (در روز قیامت) متذکر می شوم؛ در حالی که حجتش را (در دنیا) بر شما تمام کرده است و پیامبران را مبعوث نموده و قرآن را فرو فرستاده است. خداوند به شما فرمان می دهد که به او شرک نورزید و فرمانبر او و پیامبرانش باشید. آن چه را قرآن امر به احیای آن کرده است، احیا و زنده کنید و آن چه را که امر به نابودی آن کرده است، نابود سازید و یاوران راه هدایت باشید و بر تقوا و پرهیزگاری همکاری نمایید؛ زیرا دنیا، فنا و زوالش فرا رسیده و نفخه ی وداع سر داده است.
من شما را به سوی خدا و رسولش و عمل به کتاب او و نابودی باطل و احیا و زنده ساختن سیره ی پیامبر(ص) دعوت می کنم. آن گاه در میان سی صد و سیزده نفر از یارانش ظهور می کند».(9)
ب) شعار پرچم قیام
هر حکومتی دارای پرچمی است که به وسیله ی آن شناخته می شود و قیام ها و انقلاب ها نیز از پرچم مخصوصی برخوردارند که آرم آن تا حدودی نماینگر اهداف رهبرانش می باشد. انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج) نیز پرچم مخصوصی دارد و بر آن شعاری نقش بسته است. البته هرچند درباره ی شعار پرچم آن حضرت اختلاف است، ولی نکته ای در همه ی اقوال مشترک است و آن این که مردم را به فرمانبری از حضرتش دعوت می کند.
اینک به ذکر چند نمونه در این باره بسنده می کنیم:
امام باقر(ع) به ابو حمزه فرمود: «گویا قائم اهل بیتم را می بینم که وارد نجف می شود و هنگامی که به بالاترین نقطه ی نجف رسید، پرچم رسول خدا (ص) را می گشاید. زمانی که پرچم باز شد، فرشتگانی که در جنگ بدر حضور داشتند، براو فرود می آیند».(10)
و در روایتی آمده است:« بر روی پرچم حضرت مهدی(عج) نوشته شده است:
«گوش شنوا داشته باشید و از حضرتش اطاعت کنید».(11)
در جای دیگری می خوانیم: «شعار پرچم مهدی(عج) «البیعة لله؛ بیعت برای خدا می باشد».(12)
در روایت سوم بر روی پرچم مهدی(عج) این جمله نگاشته شده: «طاعة معروفة».(13)
ج) خرسندی جهانیان از قیام
از روایات فهمیده می شود که قیام مهدی(عج) موجب خرسندی انسان ها می شود. این شادی و رضایت به اشکال گوناگونی بیان شده است. در بعضی روایات، سخن از شادی اهل زمین و آسمان است و در برخی دیگر از شادی مردگان سخن به میان آمده است. در روایتی، از استقبال مردم از قیام بحث شده است و در روایت دیگر از آرزوی مردم برای زنده شدن مردگانش پرده بر می دارد.
در این جا با ذکر چند روایت، نمونه هایی از آن را بازگو می کنیم:
رسول خدا (ص) می فرماید: «همه ی اهل آسمان و زمین، پرندگان، حیوانات درنده و ماهیان دریا، از ظهور حضرت مهدی(عج) شاد و خرسند می شوند».(14)
امیر مؤمنان علی(ع) در این باره می فرماید: «هنگامی که حضرت مهدی(عج) ظهورمی کند، نام مبارکش بر سر زبان ها خواهد بود و وجود مردم سرشاراز عشق به مهدی است؛ به گونه ای که جز نام او، هیچ نامی در یاد و زبان آنان نیست و با دوستی او، روح خود را سیراب می کنند».(15)
در روایت تعبیر «یشربون حبّه؛ محبتش را می نوشند»، آمده استکه در آن، علاقه به حضرت را به آب یا مایع نوشیدنی گوارایی تشبیه کرده است که مردم با کمال میل آن را می نوشند و عشق به مهدی در وجودشان نفوذ می کند.
حضرت رضا (ع) ضمن بر شمردن حوادث تلخ و فتنه های پیش از ظهور، در باره ی گشایش و فرج پس از ظهور می فرماید: «در آن هنگام فرج و گشایش بر مردم می رسد؛ به طوری که مردگان آرزوی زندگی دوباره می کنند».(16)
امام صادق(ع) نیز در این باره می فرماید: «گویا قائم(عج) را می بینم که بر فراز منبر کوفه نشسته است و زره رسول خدا(ص) را بر تن دارد». آن گاه برخی حالات حضرتش را بازگو کرد و در ادامه فرمود: «هیچ مؤمنی در قبر نمی ماند، مگر آن که آن شادی و سرور در قبرش وارد می شود؛ به گونه ای که مردگان به دیدار یکدیگر می روند و ظهور حضرتش را به هم دیگر تبریک می گویند».
در برخی روایات عبارت «تلک الفرجة آمده است؛ یعنی گشایشی در امور» برزخیان نیز به برکت ظهور حضرت پدید می آید و طبق این نقل، عظمت نهضت و رهبری قیام به اندازه ای است که بر ارواح نیز تأثیر می گذارد.(17)
د) نجات محرومان
شکی نیست که قیام حضرت مهدی (عج) موجب برقراری عدالت و ریشه کن شدن همه ی محرومیت ها از جامعه بشری می گردد؛ در این قسمت به اقداماتی که حضرت به هنگام قیام برای ستمدیدگان و محرومان انجام می دهد، به گونه ای که باعث پناه آوردن محرومان به او می شود خواهیم پرداخت.
پیامبر گرامی اسلام (ص) می فرماید: «مهدی(عج) از امت من، ظهور می کند؛ خداوند او را به عنوان فریادرس انسان ها می فرستد. آن زمان مردم در نعمت به سر خواهند برد».(18)
رسول خدا (ص) فریادرسی را محدود به طایفه یا ملیت خاصی نکرده است؛ بلکه با تعبیر کلمه ناس (مردم)، آن حضرت را رهایی بخش همه انسان ها می داند. از این رو، پیش از ظهورش، شرایط به گونه ای می شود که همه ی انسان های جهان آرزوی ظهورش را دارند.
جابر می گوید: امام باقر(ع) فرمود: «حضرت مهدی در مکه ظهور می کند... خداوند سرزمین حجاز را (به دست او) می گشاید و حضرت زندانیان بنی هاشم را از زندان آزاد می سازد».(19)
ابو ارطات می گوید: حضرت مهدی (از مکه) عازم مدینه می شود و زندانیان بنی هاشم را رهایی می بخشد. آن گاه به کوفه می رود و زندانیان بنی هاشم را آزاد می سازد.(20)
شعرانی می گوید: هنگامی که حضرت مهدی(عج) به مغرب زمین می رسد، مردم اندلس به سوی او رفته، می گویند: ای ولی الله (و حجت خدا)! جزیره اندلس را یاری کن که خود و مردمش هلاک شده اند.(21)
پی نوشت ها:
(1): اثبات الهداة، ص ۴۹۶؛ بحارالانوار، ج 52، ص ۲۷۹.
(2): طوسی، غیبة، ص ۲۷۴؛ کشف الغمه، ج 3، ص ۲۵۲؛ بحارالانوار، ج 52، ص۲۹۰.
(3): کمال الدین، ج 2، ص ۶۵۳؛ طوسی، غیبة، ص ۲۷۴، التهذیب، ج 4، ص ۳۳۳؛ ملاذ الاخیار، ج ۷، ص۱۷۴؛ بحارالانوار، ج 52، ص ۲۸۵.
(4): بحارالانوار، ج 52، ص 285.
(5): التهذیب، ج 4، ص۳۰۰؛ ابن طاووس، اقبال، ص۵۵۸؛ خرائج، ج ۳، ص ۱۱۵۹؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص۳۳۸؛ بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۴؛ ملاذ الاخیار، ج ۷، ص ۱۱۶ .
(6): طوسی، غیبة، ص ۲۷۴؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص۲۹۰.
(7): المهذب البارع، ج ۱، ص۱۹۴؛ خاتون آبادی، اربعین، ص ۱۸۷؛ وسائل الشیعه، ج ۵، ص۲۲۸؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۷۱؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۸.
(8): الحاوی للفتاوی، ج ۲، ص ۶۸؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص۳۲۴.
(9): ابن حماد، فتن، ص 95؛ عقد الدرر، ص۱۴۵؛ سفارینی، لوائح، ج ۲، ص۱۱؛ ابن طاووس، ملاحم، ص ۶۴؛ صراط المستقیم، ج ۲، ص ۲۶۲.
و مثله فی: الارشاد۲: ۳۸۳؛ الانوار البهیة ۳۸۲.
(10): عیاشی، تفسیر، ج 1، ص ۱۰۳؛ نعمانی، غیبة، ص ۳۰۸؛ کمال الدین، ج ۲، ص۶۷۲؛ تفسیر برهان، ج ۱، ص ۲۰۹؛ بحارالانوار، ج 52، ص ۳۲۶.
(11): بحارالانوار، ج ۵۲، ص۳۰۵.اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۸۲.
(12): ابن حماد، فتن، ص ۹۸؛ ابن طاووس، ملاحم، ص ۶۸، القول المختصر، ص ۲۴؛ ینابیع الموده، ص ۴۳۵؛ الشیعه و الرجعه، ج ۱، ص۲۱۰.
(13): بحارالانوار، ج ۵۲، ص۳۰۵.
(14): عقد الدرر، ص ۸۴، ۱۴۹؛ البیان، ص ۱۱۸؛ حاکم، مستدرک، ج ۴، ص ۴۳۱؛ الدر المنثور، ج ۶، ص۵۰؛ نور الابصار، ص۱۷۰؛ ابن طاووس، ملاحم، ص ۱۴۲؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص۱۵۰.
(15): الحاوی للفتاوی، ج ۲، ص ۶۸؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص ۳۲۴.
(16): خرائج، ج ۳، ص ۱۱۶۹؛ طوسی، غیبة، ص ۲۶۸.
(17): اثبات الهداة، ج ۳، ص۵۳۰.
(18): عقد الدرر، ص ۱۶۷.
(19): ابن حماد، فتن، ص۹۵؛ ابن طاووس، ملاحم، ص ۶۴؛ الفتاوی الحدیثیه، ص ۳۱؛ القول المختصر، ص ۲۳.
(20): ابن حماد، فتن، ص ۸۳؛ الحاوی للفتاوی، ج ۲، ص ۶۷؛ متقی هندی، برهان، ص۱۱۸؛ ابن طاووس، ملاحم، ص ۶۴.
(21): قرطبی، مختصر تذکره، ص ۱۲۸؛ احقاق الحق، ج ۱۳، ص۲۶۰.
منبع: نشانه هایی از دولت موعود، نجم الدین طبسی، ص ۷۷ـ ۸۳.

دسته بندی