عنوان کتاب: پله پله مهربانی؛ فرهنگنامه امام زمان (عج) برای نوجوانان

موضوع: مهدویت

نویسنده: مجید ملامحمدی

ناشر: تهران، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود علیه السلام

تعداد صفحات: 78

فرمت: pdf

 

این کتاب حاصل چند ماه تلاش برای بازآفرینی «فرهنگ‌نامة مهدویّت» نوشتة آقای خدامراد سلیمیان است. این فرهنگ‌نامه پیش از این با واژگانی متعدّد و به شکلی علمی تحقیقی، برای بزرگسالان تألیف شده بود.در مرکز تخصصی مهدویّت بازآفرینی آن به شکلی روان و صمیمی برای نوجوانان صورت پذیرفته است.

عناوین اصلی به شرح زیر می باشد:

آثار انتظار؛ آخرالزّمان؛ آسیب­ها؛ ابوالادیان؛ اباصالح؛ اثنی عشری؛ احمد بن اسحاق؛ اخیار؛ اصحاب کهف؛ امامت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ امام حسن عسکری علیه السلام؛ امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ امداد غیبی؛ انتظار؛ انطاکیه؛ اوتاد؛ بابیت و بهائیت؛ بیت المقدّس؛ بیعت؛ بیعت نامه؛ بقیه الله؛ پرچم امام؛ پرچم های سیاه؛ پیراهن مهدی؛ توقیع؛ جبرئیل؛ جزیره خضرا؛ جعفر کذّاب؛ جمعه؛ حجّت؛ حسین بن روح؛ حکومت جهانی؛ حکیمه خاتون؛ خاتم الاوصیاء؛ خراسانی؛ خورشید پشت ابر؛ دجّال؛ دعای افتتاح؛ دعای عهد؛ دعای فرج؛ دعای ندبه؛ ذوالفقار؛ رجعت؛ رساله علمیه؛ رکن و مقام؛ زمینه سازان ظهور؛ زن و فرزند امام؛ زیارت آل یاسین؛ زیارت ناحیه مقدسه؛ سامرا؛ سرداب مقدّس؛ سفیانی؛ سیّد حسنی؛ سیصد و سیزده؛ شرید؛ شعبان؛ شمایل مهدی؛ شیعه؛ صاحب الامر؛ صاحب الدار؛ صاحب الزّمان؛ صاحب السیف؛ طالقان؛ طلوع خورشید از مغرب؛ طول عمر؛ طیّ الارض؛ طَیْبَه؛ ظهور؛ عاشورا؛ عثمان بن سعید؛ عدل؛ علی بن محمد سمری؛ غلام؛ غیبت؛ غیبت صغری؛ غیبت کبری؛ فراگیر شدن ظلم و ستم؛ فرج؛ قائم؛ قتل نفس زکیّه؛ قم؛ کوفه؛ کوه رَضوی؛ محمد؛ محمد بن عثمان عمری؛ محمد بن نصیر؛ مدّت حکومت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ مدعیان دروغین؛ مرجع تقلید؛ مرگ جاهلی؛ مرگ سرخ؛ مرگ سفید؛ مسجد جمکران؛ مسجد سهله؛ مسجد کوفه؛ مضطر؛ معمّرَین؛ ملاقات؛ منتظَر؛ منتظِر؛ منتقم؛ مواریث انبیا؛ مهدی؛ مهدیه؛ ناحیه؛ نجباء؛ ندای آسمانی؛ نرجس؛ نماز امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ نُواب اربعه؛ نیابت خاص؛ نیابت عام؛ نیمه شعبان؛ وکیلان امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ وظایف منتظران؛ وقت ظهور؛ ولایت فقیه؛ یالثارات الحسین علیه السلام؛ یمانی.

ضمیمه ها:
دریافت فایل با فرمت pdf  حجم فایل:  -1 bytes

19. صله رحم
دربارة حضرت مهدي (عج) از امام علي (ع) نقل شده که از همه بيشتر صله رحم مي‌کند؛ آن جا که فرمود: « او از همه بيشتر صله رحم خواهد کرد[26] ». زن مسلمان نيز با الگوگيري از حضرت مهدي (عج) بايد اين سنت مهدوي، بلكه سنت همة امامان و انبيا را احيا كند.
20. اهل شب زنده داري
دربارة اصحاب حضرت مهدي (عج) از امام صادق (ع) نقل شده که اهل شب زنده داري هستند: « آنان مرداني هستند که شب را نمي‌خوابند، در نمازشان زمزمه‌اي چون زنبور دارند، شب‌ها در حال قيام بر روي پاهاي خود مي‌ايستند ...[27] ». از آن‌جا كه در ميان اصحاب امام زمان (عج) زن نيز وجود دارد، اين صفت شامل آنها نيز مي‌شود و پيام آن به زن مسلمان آن است كه اگر مي‌خواهيم در عصر غيبت از ياوران مهدي (عج) باشيم شب‌زنده داري را هرگز فراموش نكنيم.
21. امانت داري
بانوان شيعه بايد با الگوگيري از امام خود، امانت دار باشند؛ همان گونه که دربارة حضرت مهدي (عج) آمده است: « او نگه دار هر چيزي است که نزد او به امانت گذاشته شده است[28] ». زن مسلمان نيز بايد با الگو قرار دادن امامان سعي خود را در شناخت خداوند به كار بسته و خداشناس حقيقي گردد.
22. خداشناس حقيقي
اصحاب حضرت مهدي (عج) که از آن جمله 50 زن هستند ـ همگي خداشناس و اهل توحيدند ـ دربارة آنها از امام علي (ع) نقل شده است: « ... و آنان کساني هستند که خداشناس حقيقي بوده و اهل توحيد مي‌باشند[29] ».
23. استفاده از روزهاي مهم
بانوان با الگوگيري از حضرت مهدي (عج) کارهاي مهم را در روزهاي مهم انجام دهند؛ همان طور که دربارة حضرت مهدي (عج) مي‌خوانيم که امام باقر عليه السلام فرمود: « گويا قائم را در روز عاشورا، روز شنبه، مشاهده مي‌کنم که بين رکن و مقام ايستاده و در مقابل او کسي ندا مي‌دهد: براي خدا بيعت کنيد. در آن هنگام است که خداوند زمين را پر از عدل مي‌کند؛ همان گونه که پر از ظلم و جور شده باشد[30] ».
24. اخلاص در عمل
بانوان شيعي و پيروان حضرت مهدي (عج) بايد اهل اخلاص در عمل باشند؛ همان گونه که در بارة اصحاب حضرت مهدي (عج) از امام جواد (ع) نقل شده که فرمودند: « ... چون براي حضرت، اين تعداد از مخلصين فراهم شود؛ خداوند امر او را ظاهر خواهد نمود ...[31] ».
25. نترسيدن از ملامت افراد
بانوان شيعي نبايد از ملامت افراد ملامت گر، بهراسند. آنها بايد در راه حقي که تشخيص داده‌اند، ثابت قدم باشند؛ همان گونه که دربارة امام زمان (عج) آمده است که فرمود: « ... در راه خدا از ملامت هيچ ملامت کننده‌اي نمي‌هراسد[32] ».
26. توجيه قبل از اقدام عملي
از امام باقر (ع) نقل شده كه فرمود: «يقول القائم عجل الله تعالي فرجه الشريف لأصحابه: يا قوم! انّ اهل مكة لايريدونني، و لكنّي مُرْسل اليهم لأحتجّ عليهم بما ينبغي لمثلي ان يحتجّ عليهم. فيدعو رجلاً من اصحابه فيقول له: امض الي اهل مكة فقل: يا اهل مكة! انا رسول فلان اليكم…»[33]؛ «قائم (عج) به اصحاب خود مي‌گويد: اي قوم! همانا اهل مكه مرا نمي‌خواهند، ولي من كسي را به سوي آنان مي‌فرستم تا بر آنها آن‌گونه كه سزاوار من است احتجاج نمايد. لذا يكي از اصحابش را مي‌خواهد و به او مي‌گويد: به سوي اهل مكه برو و بگو: اي اهل مكه! من فرستادة فلان (حضرت مهدي (عج)) به سوي شمايم…».
وظيفة زنان جامعة اسلامي نيز آن است كه هنگام تربيت فرزندان خود يا ديگران، ابتدا آنها را توجيه كنند و در صورتي كه توجيه آنان جواب نداد با ملاحظة مراحل دست به اقدام عملي بزنند.
27. مقابله با انحرافات
از امام علي (ع) نقل شده كه دربارة حضرت مهدي (عج) فرمود: « در آخر زمان او خروج مي‌كند و انحرافاتي كه در حق پديد آمده اصلاح خواهد كرد…»[34].
زنان نيز در جامعة اسلامي بايد به مولاي خود اقتدا كرده و در حدّ توان خود در راستاي اين هدف گرچه در سطحي محدود كوشا باشند تا زمينه‌ساز ظهور گردند.
28. هتك حرمت افراد ممنوع
از امام علي (ع) نقل شده كه از جمله اموري كه حضرت مهدي (عج) بر آن با اصحاب خود كه از آن جمله بانوان هستند پيمان مي‌بندد هتك حرمت نكردن افراد است، آن جا كه مي‌فرمايد: «آنان بر اصولي با حضرت بيعت مي‌كنند كه از آن جمله اين است كه هتك حرمت فرد آبرومندي را نكنند و كسي را سبّ و دشنام ندهند و به منزلي هجوم نياورند و كسي را به جز به حقّ نزنند…».[35]
بانوان نيز بايد مواظب رفتار و گفتار خود بوده و هتك حرمت شخص آبرومندي را ننمايند و بي جهت به كسي ناسزا نگويند و… .
29. نخوردن مال يتيم
از امام علي عليه السلام نقل شده كه حضرت مهدي (عج) از جمله پيمان هايي را كه با كارگزارانش از جمله بانوان براي بيعت مي‌بندد نخوردن مال يتيم است، آن جا كه مي‌فرمايد: «… من با شما هستم در صورتي كه مال يتيم را [بي‌جهت] نخوريد…».[36]
اين وظيفه نيز مي‌تواند براي ياوران حضرت مهدي (عج) و پيروان او آموزندگي داشته و با پيروي از آن از اصحاب آن حضرت (عج) در عصر غيبت باشند.
30. گواهي با علم
از امام علي عليه السلام نقل شده كه حضرت مهدي (عج) از جمله پيمان‌هايي را كه با كارگزارانش از جمله بانوان براي بيعت مي‌بندد گواهي ندادن بدون علم است، آن جا كه مي‌فرمايد: «من با شما هستم در صورتي كه … بر چيزهايي كه به آن علم نداريد گواهي ندهيد…».[37]
همه از آن جمله بانوان اسلامي وظيفه دارند تا چيزي را كه ندانسته و از آن اطلاعي ندارند گواهي ندهند.
31. دشنام دادن ممنوع
از امام علي (ع) نقل شده كه حضرت مهدي (عج) از جمله پيمان‌هايي را كه با كارگزارانش از جمله بانوان براي بيعت مي‌بندد دشمنان ندادن به مردم است، آن جا كه مي‌فرمايد: «من با شما هستم در صورتي كه … كسي را دشنام ندهيد…».[38]
بانوان مهدوي بايد با الگو گرفتن از حضرت مهدي (عج) مواظب زبان خود بوده و بي جهت كسي را دشنام نداده و ناسزا نگويند.
32. اطعام به مساكين
از پيامبر (ص) نقل شده كه دربارة حضرت مهدي (عج) فرمود: «گويا مهدي با دستان خود به مساكين كره مي‌دهد».[39]
و نيز نقل شده كه فرمود: «نشانة مهدي (عج)، آن است كه او بر كارگزاران خود سخت گرفته و با مال خود جود خواهد كرد و به مساكين رحم خواهد نمود».[40]
بانوان اسلامي نيز مي‌توانند با الگو گرفتن از سيرة مهدوي در حدّ توان خود به مساكين اطعام داده و حتي به مستمندان با دستان خود غذا دهند تا به جامعة خود رنگ و بوي مهدوي دهند.
33. آبادي معنوي جامعه
از پيامبر (ص) نقل شده كه دربارة حضرت مهدي (عج) فرمود: «… به قائم از شما زمين خود را به تسبيح و تحليل و تقديس و تكبير و تمجيدم آباد خواهم كرد…».[41]
از دامن زن است كه مرد به معراج مي‌رود. زنان جامعه مي‌توانند با تربيت معنوي فرزندان و اعضاي خانوادة خود در تشكيل جامعه‌اي معنوي در حدّ و محدوديت خود سهيم باشند، گرچه حدّ كامل آن اختصاص به عصر ظهور دارد.
34. شركت در نهضت سوادآموزي
از پيامبر (ص) نقل شده كه دربارة عصر غيبت فرمود: «زود است كه فتنه هايي پيدا شود به حدّي كه انسان صبح هنگام مؤمن است ولي عصر هنگام كافر مي‌شود مگر كسي كه خداوند او را با علم زنده كرده است».[42]
زنان جامعه نيز مي‌توانند در راستاي زنده كردن جامعه از راه سوادآموزي و فراگيري دانش و معرفت، سهم بسزايي داشته باشند.
35. خلف وعده ممنوع
از پيامبر اكرم (ص) نقل شده كه دربارة حضرت مهدي (عج) فرمود: «… اگر از دنيا تنها يك روز باقي مانده باشد خداوند آن روز را طولاني مي‌كند تا مردي از اهل بيتم مالك زمين گشته و كارهاي مهم به دست او انجام گردد. او اسلام را ظاهر كرده و خلف وعده نمي‌كند…».[43]
بانوان جامعة اسلامي بايد با الگو گرفتن از حضرت مهدي (عج) و آرمان‌هاي بلند او و در راستاي زمينه سازي ظهور اهل وفاي به عهد باشند تا از ياران حضرت در عصر ظهور باشند.
36. رفع اختلاف از بين شيعيان
از امام حسين (ع) نقل شده كه فرمود: «آن امري كه انتظارش را مي‌كشيد تحقق نمي‌يابد تا اين كه شما از يكديگر بيزاري جسته و در صورت يك‌ديگر آب دهان بيندازيد و بر ضد هم‌ديگر گواهي داده و يك‌ديگر را لعن كنيد». به حضرت عرض كردم: آيا در آن زمان خيري نيست؟ امام حسين (ع) فرمود: «تمام خير در آن زمان است؛ چرا كه قائم ما قيام كرده و تمام اين امور را دفع خواهد كرد».[44]
نتيجه
انسان‌ها در سطوح مختلف جامعه مي‌توانند با الگو گرفتن از سيرة حضرت مهدي (عج) و كارگزاران او و عمل كردن به آرمان هاي بلند مهدوي جامعه اي با رنگ و بوي عصر ظهور در حدّ و توان خود ايجاد نماييم و از آن جا كه زنان و بانوان يكي از اركان مهم و اساسي جامعه‌اند، لذا مي‌توانند در تحقق اين جامعة مهدوي در عصر غيبت سهم بسزايي داشته باشند.

پی نوشت ها:
[26]. «… و اوصلکم رحما» نعماني، غيبت، ص212، باب 13، ح1.
[27]. بحار الانوار، ج52، ص308.
[28]. « الحافظ لما استودع» بحار الانوار، ج52، ص 269، 158.
[29]. «… و هم الذين و حدوا الله حق توحيده…» بشارة الاسلام، ص259.
[30]. طوسي، غيبت، ص453، ح459.
[31]. «… فاذا اجتمعت له هذه العدة من اهل الاخلاص اظهر الله امره…» کمال الدين، ج2، ص377.
[32]. «… ولايأخذه في الله لومة لائم» بحار الانوار، ج52، ص354، ح114.
[33]. بحارالانوار، ج52، ص307، باب26، ح81.
[34]. «يخرج في آخرالزمان، يقيم اعوجاج الحق…» بحارالانوار، ج42، ص215، ح16.
[35]. منتخب الأثر، ص183، باب3، ح5.
[36]. «… انا معكم علي ان … لاتأكلوا مال اليتيم…» منتخب الأثر، ص154.
[37]. «… انا معكم علي ان … لاتشهدوا بغير ماتعلمون…» منتخب الأثر، ص154.
[38]. «… انا معكم علي ان … لاتشتمون…» منتخب الأثر، ص154.
[39]. «المهديّ كانّما يُلْعِق المساكين الزُّبْد» منتخب الأثر، ص36، عقد الدرر، ص36.
[40].  مصنف ابن ابي شيبة، ج15، ص199، ح19498.
[41]. بحارالانوار، ج18، ص341، ح49، امالي صدوق، ص504، مجلس92، ح4.
[42]. المعجم الكبير، طبراني، ج8، ص278، ح7910.
[43]. بحارالانوار، ج51، ص83، ح28، عقدالدرر، ص62.
[44]. غيبت، نعماني، ص206.

برچسب‌ها: 

انقلاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف, بزرگترین قیامی است که بشریت در تاریخ، نظاره گر آن خواهد بود, و چنین انقلاب عظیمی را باید دارای افراد شایسته و خاص یاری کنند. با اندکی تأمل در میان روایات تبیین کننده‌ی تعداد و احوال یاران حضرت مهدی علیه السلام, این امر که تعداد یاران خاصّ حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف), سیصد و سیزده نفر است؛ به وضوح تبیین گردیده است. در میان این دسته از روایات برای این افراد ویژگی ها و خصوصیاتی ذکر گردیده که تا حدودی, حاکی از تمایز و خاص بودن این افراد می باشد. در ادامه به گوشه ای از این روایات اشاره می گردد.

1- جابر جعفی از امام باقر علیه السلام نقل کرده که فرمود: «بین رکن و مقام سیصد و اندی به عدد اهل بدر با قائم(عجل الله فرجه الشریف)  بیعت خواهند کرد, در میان آنان نجیبانی از اهل مصر, و ابدالی از اهل شام, و اخیاری از اهل عراق وجود دارد, آن گاه دین را تا مقداری که خداوند بخواهد بر پا خواهند داشت.»[1]

2- امیرالمومنین علی علیه السلام در خصوص ویژگی های یاران حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) می فرماید: «یاران مهدی جوان هستند و پیر در میان آنها وجود ندارد, مگر فقط به مقدار سرمه در چشم و نمک در توشه راه, و کمترین چیز در توشه راه, نمک است».[2]

مفضل بن عمر می گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: آیه ی ««... فَاسْتَبِقُواْ الْخَیرَْاتِ  أَیْنَ مَا تَكُونُواْ یَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِیعًا ...» [3] در باره ی آن عده از اصحاب امام قائم(عجل الله فرجه الشریف) که غائب هستند نازل شده است که ناگاه شب هنگام از بسترهایشان غایب می شوند و صبح در مکه هستند, بعضی از آنها در میان ابر حرکت می کنند, اسم آنها, نام پدرشان و سیما و قیافه و نسبشان شناخته می شود.» مفضل می گوید: عرض کردم : «فدایت شوم, ایمان کدام یک قویتر است؟» فرمود: «آنکه در میان ابر حرکت می کند».[4]

جابر جعفی از امام باقر علیه السلام نقل کرده که فرمود: «... به خدا سوگند 313 تن از مردان نزد او می آیند, که در میان آنان پنجاه زن نیز هستند....». [5]

3- امام صادق علیه السلام در وصف یاران خاصّ حضرت مهدی (عجل الله فرجه الشریف) فرمود: «مردانی که گویی قلب هایشان مانند پاره های آهن است. هیچ چیز نتواند دل های آنان را نسبت به ذات خداوند گرفتار شک سازد. سخت تر از سنگ هستند. اگر بر کوه ها حمله کنند, آنها را از هم خواهند پاشید ... گویی که بر اسبان خود مانند عقاب هستند. بر زین اسب امام دست می کشند و از این کار برکت طلب می کنند. گرد امام خویش چرخیده, در جنگ ها جان خود را سپر او می سازند و هر چه بخواهد برایش انجام می دهند. مردانی که شب ها نمی خوابند؛ در نمازشان هم همه ای چون صدای زنبور عسل دارند. شب ها بر پای خویش ایستاده و صبح بر مرکب خود سوارند. پارسایان شب اند و شیران روز. اطاعت آنان در برابر امام شان, از اطاعت کنیز برای آقایش زیادتر است. مانند چراغ ها هستند .... گویی که دل های شان قندیل است. از ترس خدا بیمناک و خواهان شهادت اند. تمنای شان شهید شدن در راه خدا است. شعارشان این است: «ای مردم! برای خون خواهی حسین به پا خیزید». وقتی حرکت می کنند, پیشاپیش آنان به فاصله یک ماه ترس و وحشت حرکت کند, آنان دسته دسته به سوی مولا می روند. خدا به وسیله آنان امام راستین را یاری می فرماید».[6]

از مجموع روایاتی که در باب معرفی یاران و اصحاب حضرت ولی عصر(عجل الله فرجه الشریف) در دست است, صفات و ویژگی های این بزرگان را می‌توان اینگونه بیان کرد:

1- آنان از مناطق مختلف جهان به صورتی خارق العاده گرد هم می آیند.

2- آنها نخستین بیعت کنندگان با حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) هستند.

3- آنان سرسپردگان ویژه و مدافعان خاصّ حضرت حجت (عج) هستند.

4- آنان پرچم داران و حاکمان روی زمین از طرف حضرت مهدی (عج) هستند.

5- آنان مصداق عذاب الهی برای ستمگرانند.

6- به عنوان یکی از شرایط ظهور, فراهم آمدنشان, نشان از قطعی شدن ظهور دارد.

7- آنان در پرتو عنایت های الهی همواره پیروز میدان نبرد خواهند بود.

8- آنان دارای روحی تأئید شده از طرف خداوند هستند که هرگز تردیدی درباره ی حقّ در آنان راه نخواهد یافت.

9- ایشان در مبارزه با دشمنان و از بین بردن آنها, کارگزاران آن حضرت در روی زمین خواهند شد.

10- بیشتر یاران حضرت در سن جوانی اند و بزرگسالان در میان آنان کم هستند. این یاران دارای افکاری متحد و دیدگاههایی یکنواخت بوده و دل هایشان به هم پیوسته است.

11- حضور زنان در میان یاران حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف), خود حاکی از دو نکته است:

الف) زنان که در طول تاریخ از حقوق خویش محروم بودند و شخصیت آنان تحقیر گشته بود, در دوران آن انقلاب بزرگ, شخصیت واقعی خویش را باز خواهند یافت و به عنوان کارگزاران اصلی تحوّل عظیم, در جامعه جهانی شرکت خواهند داشت. این موضوع اهمیت ویژه ای دارد که ارزش واقعی و پایه قدرت و توانمندی نوع زن و ارزشیابی استعدادهای او را مشخص می سازد.

ب) زنان اگر در جهاد و رویارویی مستقیم شرکت نکنند, در دیگر پست ها و مسئولیت ها و سازندگی ها, می توانند مشارکت داشته باشند. همچنین در گسترش فرهنگ اسلامی, تبیین خطوط اصلی دین, آموزش معارف الهی و جایگزین ساختن معیارها و اصول انقلاب مهدوی, می توانند کارآمد بوده و نقش های اصلی و برجسته ای را بر عهده گیرند و در دوران ظهور, شایستگی شرکت در آن حرکت بزرگ و کمک رساندن به داعی حق را داشته باشند. [7]

پی نوشت:
1. مجلسى، محمد باقر, بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت, مۆسسة الوفاء، 1404ه, ج52, ص334, ح64 و نیز: الغیبةللطوسی, ص476
2. النعمانى, محمد بن ابراهیم، الغیبة، تهران، مكتبة الصدوق، 1397ق, صص 316و 315, ح10
3. بقره/148: « ... پس در كارهاى نیك بر یكدیگر پیشى گیرید. هر كجا كه باشید، خداوند همگى شما را [به سوى خود باز] مى‏آورد ....»
4. مجلسى، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، پیشین, ج52, ص286, ح21
5. تفسیر عیاشی, ج1, صص64و65, ح117
6. مجلسى، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، پیشین, ج52, ص308, ح82
7. ر.ک: سلیمیان, خدامراد, پرسمان مهدویت, قم: شباب الجنه, چاپ دوم, 1385ش, صص 259-261

مقاله مهدویت مصادف شدن قیام و ظهور امام زمان(عج) با عاشورا، نوروز، جمعه یا شنبه

درباره قیام و ظهور امام زمان(عج) روایات مختلفی وارد شده است که در آن ها عاشورا، نوروز، شنبه و یا جمعه روز ظهور معرفی شده است.
در مورد احتمال یکی شدن عاشورا، نوروز و یکی از روزهای شنبه یا جمعه باید گفت این احتمال وجود دارد؛ چون عاشورا بر اساس سال قمری و نوروز بر اساس سال شمسی حساب می شود و شنبه یا جمعه هم روز های هفته هستند که ممکن است با هر مناسبتی تداخل کنند.
اما در مورد اختلاف شنبه و جمعه باید گفت این هم قابل توجیه است؛ روایات روز جمعه به روز ظهور و روایات روز شنبه به روز استقرار حکومت حضرت تفسیر می شوند.
اما آنچه مورد بحث ماست، مصادف شدن روز ظهور (حال چه نوروز باشد چه نباشد، و چه جمعه باشد چه شنبه) با روز عاشورا است که در این زمینه می توان به دو حدیث معتبر اشاره کرد:
1. امام محمد باقر(ع) می فرماید:
گویا حضرت قائم(عج) را می بینم که روز عاشورا، روز شنبه، بین رکن و مقام ایستاده و جبرئیل پیش روی او ندا می کند: بیعت برای خداست. پس زمین را پر از عدل می کند، همان گونه که پر از ظلم و جور شده بود.
منابع : غیبة طوسی ، صفحه 274 / کشف الغمه ، جلد 3 ، صفحه 252 / بحارالانوار ، جلد 52 صفحه 290
 
2. امام جعفر صادق(ع) می فرماید:
قائم(عج) (درود خدا بر او باد) در شب بیست و سوم ماه رمضان، به نام (شریفش) ندا می شود و در روز عاشورا، روزی که حسین بن علی(ع) در آن کشته شد، قیام خواهد کرد.
منابع : غیبة طوسی ، صفحه 274 / بحارالانوار ، جلد 52 صفحه 290
 
برخی دیگر از احادیث، روز ظهور ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را شنبه ای که مصادف با عاشوراست، برشمرده اند. صبح شنبه ای که مصادف با عاشوراست، حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه الشریف) پس از طلوع آفتاب، پشت مقام حضرت ابراهیم(علیه السلام) دو رکعت نماز به جا می آورند، میان رکن و مقام ایستاده و اولین خطبه خود را به گوش جهانیان می رسانند و پس از معرفی خود، مردم را به بیعت دعوت می کنند.
 
ابوبصیر از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: حضرت مهدی(عج) در روز عاشورا که روز شهادت سیدالشهداست، قیام می کنند. گویا در آن شنبه ای که عاشورا در آن واقع شود، همراه او هستم؛ در حالی که بین رکن و مقام ایستاده، جبرئیل در مقابل ایشان، برای بیعت ندا دهد و شیعیان حضرت، زمین را با طی الارض زیر پا می نهند و از اطراف عالم جمع شده و با ایشان بیعت می کنند و خداوند هم به وسیله او جهان را مملو از عدالت می کند. علی بن مهزیار هم از امام پنجم(علیه السلام) چنین نقل کرده است که گویا با حضرت مهدی(عج) در روز شنبه ای که عاشورا است و بین رکن و مقام ایستاده، هستم. (به نقل از کتاب شش ماه پایانی، نوشته مجتبی السادات، ترجمه محمود مطهری نیا).
اختلاف درباره روزهای قیام
روایات در مورد كیفیت آغاز نهضت ظهور و زمان آن اندكی با هم تفاوت دارد، ولی آنچه كه از جمع روایات به دست می آید، چنین است كه امام(عج) نخست در میان سیصد و سیزده تن از یاران خود ظهور می كند، آنگاه غروب روز نهم محرم یك یك یاران حضرت ولی عصر(عج) داخل مسجد الحرام شده و امام(عج) نهضت مقدس خود را بعد از نماز عشا با ارسال پیام برای اهل مكه آغاز می كند. سپس یاران آن بزرگوار در آن شب بر حرم و شهر مكه مسلط می گردند و روز دهم محرم پیام خود را متوجه جهانیان می نماید.
 
در روایت آمده است كه زمان گردهمایی حضرت مهدی(عج) و یاران او كه از نقاط مختلف جهان هستند، در مكه در شب جمعه و مقارن با شب نهم محرم است. امام صادق(ع) در این باره می فرماید:
خداوند سبحان آنان را در شب جمعه گرد هم می آورد و صبح جمعه جملگی در مسجد الحرام با آن حضرت دست بیعت و وفاداری می دهند و هیچ یك از آنان سرپیچی نمی كند.
امام باقر(ع) می فرماید: قائم(عج) روز شنبه كه روز عاشورا است، روزی كه حسین(ع) در آن به شهادت رسید، ظهور می كند.
پیامبر(ص) می فرماید: مهدی(ع) از خاندان ما اهل بیت است و خداوند قیام وی را در یك شب سامان می بخشد.
ظهور امام مهدی(عج) در روز شنبه طبق روایت امام باقر(ع) مغایرتی با روایت قبل كه روز نهضت را در روز جمعه عنوان می كند، ندارد؛ زیرا حركت اصلی امام روز جمعه است و در روز شنبه برای مردم جهان پیام نهضت خویش را ارسال می كند.
از روایات همچنین استنباط می گردد كه بارزترین حادثه كه اندكی قبل از ظهور به وقوع می پیوندد، به شهادت رسیدن جوانی باایمان و پاك سرشت از خاندان علوی در مسجد الحرام است كه در روایات به نفس زكیه معروف است.
 
طبق روایت، او نماینده امام است كه پانزده روز قبل از قیام حضرت ولی عصر(عج) از جانب امام به مكه می رود تا پیام قیام امام را برای مردم مكه ایراد كند. اما به هنگام ایراد پیام، گروهی بر او هجوم می برند و او را در جایگاه میان ركن و مقام در مسجد الحرام به شهادت می رسانند. چون پیام شهادت وی به امام(عج) می رسد، امام با یاران خویش از كوه طوی در سرزمین شامات حركت كرده تا وارد مسجد الحرام می گردند،  و بدان گونه كه در روایات قبلی ذكر گردیده است، نهضت خویش را آغاز می كنند.
 
خلاصه آنکه وقوع ظهور در روز جمعه به رغم مشهور بودن بین مردم قطعی نیست. اگر چه طبق بعضی از روایات ظهور روز جمعه خواهد بود، لكن روایات متعدد معتبر دلالت می كند كه قیام حضرت در روز شنبه كه مصادف با روز عاشورا است، واقع خواهد شد (منتخب‏الاثر، الفصل السادس، الباب التاسع، حدیث 1 تا 7، ص 574 تا 576).
 
به هر حال ظهور در یك روز بسیار شریفی مثل جمعه یا شنبه و روز عاشورا خواهد بود. برای مثال از نظر اسلامی جمعه، عید است و شرافت بسیاری دارد. از این جهت مناسبت دارد كه ظهور مهدی(عج) كه از اشرف حوادث عالم است، در چنین روز شریفی واقع شود.
بخوان دعای فـــــــــــــــــــــــرج را دعـــــــــــــــــــا اثر دارد ...

Subscribe to RSS - رکن و مقام

دسته بندی