با توجه به مجموع روایات، وظایف زیر در زمان غیبت استنباط مى ‏شود:

الف: صبر

در روایتى امام رضا علیه‏ السلام مى‏ فرماید:

ما احسن الصبر و انتظار الفرج، اما سمعت قول الله تعالى «فارتقبوا انى معكم رقیب».(1) و قوله عزوجل: «فانتظروا انى معكم من المنتظرین،(2) فعلیكم بالصبر، فانه انما یجیى‏ء الفرج على الیأس و قد كان الذین من قبلكم اصبر منكم.»(3)؛ چه قدر نیكو است صبر و انتظار فرج. آیا نشنیدى این سخن خداوند را كه: فارتقبوا اِنّى معكم رقیب. و این سخن او كه: فانتظروا اِنّى معكم من المنتظرین؛ «منتظر باشید من هم با شما در انتظارم.» همانا فرج پس از ناامیدى مى ‏آید و كسانى كه قبل از شما بودند صبورتر از شما بودند. تعبیر «علیكم بالصبر» صراحت دارد، در این كه وظیفه شیعیان در عصر غیبت، صبر بر فراق است.

ب: انتظار

هر چند از روایت بالا وظیفه انتظار نیز به خوبى معلوم مى‏ شود، ولى درباره انتظار باید گفت: پیامبر و ائمه اطهار با تأكید بسیار بر این امر پاى فشرده ‏اند؛ در روایتى از پیامبر صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله مى‏ خوانیم كه فرمود: «افضل اعمال امتى انتظار الفرج»(4)؛ برترین اعمال امت من انتظار فرج است. على علیه ‏السلام در پاسخ كسى كه از وى پرسید: «اى الاعمال احب الى اللّه عزوجل؟» فرمود: «انتظار الفرج»(5)؛ كدام عمل نزد خداوند محبوب‏تر است. فرمود: انتظار فرج. در روایت دیگرى امام صادق علیه ‏السلام مى ‏فرماید:

«اقرب ما یكون العبد الى اللّه عزوجل و ارضى ما یكون عنه اذا افتقدوا حجة اللّه فلم یظهر لهم و حجب عنهم فلم یعلموا بمكانه... فعندها فلیتوقعوا الفرج صباحا و مساءً»(6)؛ نزدیك‏ترین حالت بنده به خداوند و راضى‏ ترین چیز نزد او این است كه هرگاه حجت خدا از آن‏ها پنهان شود و برایشان ظاهر نشود و از آن‏ها پوشیده شود و مكانش را ندانند در این هنگام صبح و شام منتظر فرج او باشند.

پر واضح است كه انتظار بر دو قسم است: انتظار می تواند منفی یا مثبت باشد .

در انتظار منفی ، منتظر بودن بیش‏تر به شكل منفى و همراه با سستى صورت مى‏ گیرد، اما انتظار مثبت، پویا و همراه با علم و عمل است. مؤید این سخن، كلام امام سجّاد علیه‏ السلام است كه مى ‏فرماید:

«المنتظرون لظهوره افضل اهل كل زمان، لان اللّه تعالى ذكره، اعطاهم من العقول و الافهام و المعرفة ما صارت به الغیبة عند هم بمنزلة المشاهدة، و جعلهم فى ذلك الزمان بمنزلة المجاهدین بین یدى رسول اللّه صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله بالسیف، اولئك المخصلون حقا، و شیعتنا صدقا، و الدعاة الى دین اللّه سرا و جهرا»(7)؛ منتظران ظهور او برترین اهل هر زمانند؛ زیرا خداوند متعال به آنها عقل و فهم و شناختى عطا فرموده است كه غیبت در نزد آنان به منزله مشاهده گردیده است. و آنان را در آن زمان به منزله مجاهدان با شمشیر در پیش روى رسول خدا صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله قرار داده است. آنان حقیقتا خالصند و شیعیان راستین و دعوت كنندگان به دین خدا در پنهان و آشكارند.

منتظر واقعى در بعد علمى، آن چنان معرفتى دارد كه غیبت براى او همانند مشاهده است؛ یعنى در شناخت امام زمان خود، شك و تردید ندارد و در بعد عملى آشكارا و نهان به دعوت و تبلیغ مشغول است.

اگر منتظر منفى دست بر دست مى‏ گذارد و به بهانه این كه كارى از ما ساخته نیست و كارى براى زمینه سازى ظهور نمى‏ كند، منتظر مثبت شب و روز بر علم و معرفت و عمل خود مى‏ افزاید، خود را آماده ظهور مى‏ نماید، و تلاش دارد تا خود را از سنخ منتظر كند.

چكیده سخن آن كه در انتظار مثبت ایمان به غیب، گرایش به عدالت، تنفر از ظلم، اعتراف به حق و دعوت به خیر و صلاح نهفته است.

ج: دعا

در برخى روایات عمده ‏ترین وظیفه عصر غیبت را دعا دانسته‏ اند؛ از جمله در توقیع اسحاق بن یعقوب كه به وسیله محمدبن عثمان دریافت شده است، فرمود: «و اكثروا الدعاء بتعجیل الفرج، فان ذلك فرجكم».(8)

د: انقطاع

در روایتى از امام صادق علیه‏ السلام مى ‏خوانیم كه فرمود: «ان هذا الامر لایأتیكم الا بعد ایاس... همانا این امر - ظهور مهدى(عج)- نمى‏ آید شما را مگر پس از ناامیدى».(9) و در روایت دیگرى از امام رضا علیه ‏السلام مى‏ فرماید: «فانه انما یجیى‏ء الفرج على الیأس و قد كان الذین من قبلكم اصبر منكم».(10) همانا فرج پس از ناامیدى مى‏ آید و كسانى كه پیش از شما بودند صابرتر از شما بودند.

این بدان معنا است كه تا بشریت چشم امید به قدرت‏هاى غیر الهى داشته باشد، عطش عدالت مهدوى در او وجود ندارد و آن گونه كه بایسته و شایسته است، مهدى‏ جو و مهدى‏ خواه نخواهد بود.

پی‌نوشت‌ها:

1. هود/ 93

2. بحارالانوار، ج 52، ص 129؛ اعراف / 71

3. بحارالانوار، ج 52، ص 129.3

4. بحارالانوار، ج 52، ص 122.4

5. بحارالانوار، ج 52، ص 122.5

6. بحارالانوار، ج 52، ص 95

7. بحارالانوار، ج 52، ص 122، و یوم الاخلاص، ص 203.7

8. بحارالانوار، ج 52، ص 92، و حایرى یزدى (بارحینى)، الزام الناصب، ج 1، ص 428.8

9. بحارالانوار، ج 52، ص 111.9

10. بحارالانوار، ج 52، ص 129 و 110.10

در دنیای ما هر کسی که برای زندگی اش ارزشی قائل باشد برای خود هدفی می گذارد و برای رسیدن به آن تلاش می کند، راه های میانبر را شناسایی می کند و از هیچ تلاشی در رسیدن به هدف کوتاهی نمی کند.

خیلی ها به سراغ مطالعه کتاب هایی مرتبط با اهدافشان می روند تا از تجربیات دیگران که در آن زمینه خاص عمر گذاشته اند و تحقیق و تفحص انجام داده اند بهره می برند.

یکی می خواهد بهترین پزشک باشد، دیگری می خواهد، بهرین مهندس باشد، آن دیگری می خواهد فیلسوف یا هنرمند توانایی باشد.

دیگرانی هم هستند که هدف خیلی والاتری دارند می خواهند انسان باشند رشد کنند و به کمال برسند، این ها رسیدن به اهداف مادی مثل داشتن مال و اموال و مدرک و خانه و زندگی را آنقدر مهم نمی دانند که هدف نهایی زندگیشان باشد بلکه می کوشند در عین فراهم کردن یک رفاه نسبی برای خود و خانواده خود چشم به افق های دورتر داشته باشند و به دنبال معنویت می روند تا کمال خود را دریابند.

ما مسلمانان هم که خداوند متعال راهنما و نقشه راه به دستمان داده تا با بهره گیری از آن ها این مسیر مقدس را بپیماییم و به بیراهه نرویم، نقشه ای که به دست ما داده اند هم خواسته های مادی ما را پوشش می دهد هم نیازهای معنوی را در بهترین مجرای خود هدایت می کند و به اوج می رساند، قرآن ما نقشه راه ماست و پیامبر و امامان(علیهم السلام) ما راهنمایانی، بصیر و راه یافته به کنه حقیقت که پیچ و خم های راه کمال را به طور کامل این ها می شناسند وبس و پیروی از آن هاست که مایه توفیق ماست.

در یک برنامه خوب و موفق، اولویت بندی کارها، یک باید است، قرآن کریم ما به همراه روایات روشنگر و نورانی برای ما اولویت بندی دارند، می گویند اول باید بیای و مسیرت را مشخص کنی، خدا را می خواهی یا ضد او را، اگر خدا را می خواهی به یگانگی او اقرار کن اوامرش را بپذیر و به خواسته اش گردن نه و از پیشوایانی که برایت قرار داده در همه زمینه ها پیروی کن که او هرگز تو را بدون راهنما رها نمی کند.

می فرماید به دنبال زرق و برق دنیا نباش، به دنبال رازهای موفقیت برای پولدار شدن نباش به دنبال رازهای موفقیت برای جذابیت نباش، به دنبال رازهای موفقیت برای شهرت نباش ...
بیا و به دنبال رازهای موفقیت برای ارتباط با خدا باش، رازهای موفقیت برای کمال انسانیتت باش تا همه را به هم به چنگ آوری، اگر این رازها را پیدا کردی به جایی می رسی که به هر چه بگویی باش موجود می شود نمی خواهد به دنبالش بدوی و عمر هدر دهی و حقوق دیگران را ضایع کنی و کلاهبرداری کنی ...

اگر کسی می خواهد به این مقام والا برسد شرط دارد و شرط آن هم اطاعت از دستورات خداوند متعال است و همچنین ارتباط محکم با راهنمایی که خداوند معرفی کرده و برای دستگیری این انسان سراپا تقصیر و ضعیف قرار داده است.

رازهای ارتباط محکم و قوی با راهنمای راه بلد خداوند متعال

رهنمودهای قرآن کریم، پیامبر بزرگ ما و ائمه عزیزمان همیشه در طول تاریخ راهنمای جویندگان حق و حقیقت بوده و هست، اما این را هم می دانیم که خداوند متعال هرگز طالبانش را بدون یاور و راهنمایی که محل رجوع در هر امری باشد رها نمی کند.

و در این زمانه پر از شبهه و غبار آلود که بسیاری از خلایق در تیره و تار کردن راه حق و حقیقت تلاشی مضاعف دارند، آخرین امام ما در کنار ما حاضر و ناظر تلاش های هر چند اندک ما برای زنده کردن شعائر الهی و پاس داشتن آن ها هست و هر وقت کمک بخواهیم مستقیم و غیر مستقیم به فریادمان خواهد رسید.

و خوشا به حال کسانی که این حضور را با تمام وجود احساس می کنند و برای جلب عنایت ایشان تلاش می کنند و با ایمان کامل در انتظار ظهور پر عظمتش هستند، خوشا به حال منتظران و خوشا به حال کسانی که با امامشان در ارتباط هستند و از ایشان کمک می گیرند.

عَنْ اَبى عَبْدِاللّه ِ علیه السلام قالَ: اَقْرَبُ ما یَكُونُ الْعِبادُ اِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ وَاَرْضى ما یَكُونُ عَنْهُمْ، اِذَا افْتَقَدُوا حُجَّةَ اللّه  فَلَمْ یَظْهَرْ لَهُمْ، وَلَمْ یَعْلَمُوا بِمَكانِهِ، وَهُمْ فى ذلِكَ یَعْلَمُونَ اَنَّهَ لَمْ تَبْطُلْ حُجَّةُ اللّه ِ، فَعِنْدَها فَتَوَقَّعُوا الْفَرَجَ كُلَّ صَباحٍ وَ مَسآءٍ ؛(بحارالأنوار، ج 52، ص 145.)

امام صادق علیه السلام فرمود: نزدیک ترین حالت بندگان به خدا و خشنودى او از آنها هنگامى است كه حجّت خدا در میان آنها نباشد و براى آنها ظاهر نشود و آنها محـل او را ندانند. ولى در عین حال معتقد باشند كه حجّت خدا هست، در این زمان شب و روز در انتظار فرج باشند.

خوشا به حال صابران

قالَ النّبِىُّ صلی الله علیه و آله: طُوبى لِلصّابِرینَ فى غَیْبَتِهِ، طُوبى لِلْمُتَّقینَ عَلى مُحَجَّتِهِمْ، اُوْلئِكَ وَصَفَهُمُ اللّه ُ فى كِتابِهِ فَقالَ: «وَالَّذینَ یُۆْمِنُونَ بالْغَیْبِ»وَ قالَ: «اُولئِكَ حِزْبُ اللّه ِ اَلا اِنَّ حِزْبَ اللّه ِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» (سوره مجادله آیه 22). (بحارالأنوار، ج 52، ص 143 ) پیامبراكرم صلی الله علیه و آله فرمود: خوشا به حال كسانى كه در غیبت حضرت صبور باشند و خوشا به حال كسانى كه در محبت ورزیدن در راه اهل بیت علیهم السلام استوار ماندند، خداوند آنها را در كتابش اینطور توصیف نموده است: «آنها كه به جهان غیب ایمان آوردند» آنها حزب اللّه هستند، آگاه باشید به درستى كه حزب اللّه رستگار است.

هدف ما از بیان این مقدمات این است که اینقدر از این شاخه به ان شاخه نپریم که چه باید بکنیم؟ در دنیای حیرت و سرگردانی این عمر چند روزه را به هدر ندهیم، بیاییم و یک هدف والا برای زندگیمان بگذاریم، بیاییم و با ارزشترین وجود عالم را هدف قرار دهیم و برای رسیدن به او تلاش کنیم. بیاییم و با ارزشترین کارها را برای مقدسترین هدف انجام دهیم.

و آنطور که اسلام عزیز به ما آموزش داده است بزرگترین و با ارزشترین هدف یک انسان رسیدن به خداوند متعال و معرفت کامل نسبت به اوست و این معرفت حاصل نمی شود مگر با گوشه چشمی از طرف خود او و این هم حاصل نمی شود مگر با  استمداد از واسطه فیض و رحمت او، با شناخت امام و پیشوای زمان خودمان و طلب یاری از ایشان  به بزرگترین رمز موفقیت عالم دست خواهیم یافت و اسرار غیب برای ما مکشوف خواهد شد.

اگر می خواهیم که امام زمان صدای ما را بشنود باید صدایش بزنیم از ایشان طلب یاری کنیم و با معرفت و یقین ایشان را حی و حاضر در زندگی خود و ناظر بر اعمالمان بدانیم و بخواهیم که دعایمان کنند چرا که دعای ایشان مستجاب است.

می فرمایند: « وَ أمَّا الْأئمَّةُ علیهم السلام فَإنَّهُمْ یَسْألُونَ اللّه َ تَعالى فَیَخـْلُقُ وَ یَسْـألُونـَهُ فَیـَرْزُقُ إیجاباً لِمَسْألَتِهِمْ وَ إعْظاماً لِحَقِّهِمْ.

امام مهدى علیه السلام فرمود: پیشوایان كه درود خدا بر آنان باد از خدا درخواست مى كنند پس او پدید مى آورد و آنان از او مى خواهند و او روزى مى دهد، بخاطر اجابت درخواست آنان و احترام و بزرگداشت حق آنان.( كتاب الغیبة، 178) 

Subscribe to RSS - صبر در زمان غیبت

دسته بندی